Even geen onrustige stand-by’s meer, maar een gewone rustige geplande vlucht. Heerlijk. Een nachtstop in het regenachtige Wenen bracht ons via de Little Buddha Lounge Bar bij een typisch Weens restaurant waar klassieke muziek het etablissement vulde. Linköping was gezellig druk op een zaterdagmiddag. Vanavond zit ik in Frankfurt. En daarna? Jeps, weer twee dagen stand-by.

-oOo-

Eigenlijk is het raar. Aan boord van een vliegtuig moet er altijd ‘wat te vreten’ zijn. Hoe kort de vlucht ook is, of het nu twee uur duurt of twintig minuten, altijd wordt er wat te eten geserveerd. Een gedachte die mij laatst te binnen schoot en wel een tijdje bezighield. Waarom moet je namelijk altijd eten in een vliegtuig, wat is het idee daarachter?

Laten we eens kijken naar andere vervoersmiddelen. De trein bijvoorbeeld. De tijd van – vroegah… – toen er nog treinstewardessen met een karretje met versnaperingen langskwamen is al lang voorbij. Een jaar terug zag je nog wel eens studenten die met een grote jerrycan met heet water op hun rug de treinreizigers van veel te dure oploskoffie of thee voorzagen. Met mijn zusje ging ik wel eens van Groningen naar Maastricht, ruim vier uur treinen, met een korte overstaptijd tussendoor. We namen dan altijd zelf broodjes en drinken mee, want die paar minuten om te wisselen van perron waren toch echt te kort om nog snel even wat bij de stationsrestauratie te halen. Onlangs hoorde ik in het nieuws dat er in de nieuwste Intercity en Sprintertreinen zelfs geen toiletten meer worden gebouwd, omdat hier te veel junkies en zwartrijders op bivakkeren. De reeds bestaande toiletten worden dichtgetimmerd… Dus wat dat betreft is het met de service aan boord van treinen helemaal gedaan. Je moet je eigen drink- en etenswaren meenemen en je plas ophouden tot aan je eindbestemming. Fijn is anders.

Hoe zit het dan met de bus en tram? Ik kan mij niet heugen dat hier überhaupt ooit iets geserveerd werd. Dit is ook niet zo vreemd als je nagaat wat voor zwiepende bochten deze voertuigen maken en hoe abrupt er soms gestopt wordt. Bovendien zijn de ritjes te kort en vaak erg vol. Ik heb het dan over lijndiensten. Oplange touringcarritten naar het zuiden van Europa worden vaak wel kleine snacks aangeboden. Maar verder dan cup-a-soup, koffie, een Mars of een stroopwafel gaat dit meestal niet.

Boot... Daar heb ik verder weinig ervaring mee. Ik weet wel dat er friet en candybars (de standaard snackbarhappen) worden verkocht op overtochtjes naar de Nederlandse Waddeneilanden. Hier zijn de mogelijkheden vaak ook groter, omdat een veerboot over meer ruimte beschikt en redelijk stabiel vaart. Dus dat vind ik ook niet echt goed vergelijkingsmateriaal.

Komen we weer uit bij het vliegtuig. Het idee waarom hier altijd geconsumeerd moet worden is mij nog steeds niet duidelijk. Als we met de service beginnen, gebeurt het niet zelden dat de meeste mensen een uiltje knappen (gezien de vroege en late tijden dat we in de lucht hangen). Het geluid van de trolleywieltjes over het tapijt (voor zover dit hoorbaar is) en knisperende broodverpakkingen is dan al genoeg om mensen te doen laten ontwaken. Er valt iets te halen! We moeten er als de kippen bij zijn! Er zijn echter ook mensen die door al deze geluiden heen slapen. Deze kunnen na afloop van de service soms geagiteerd op ons reageren: “Hey, you forgot to give me a sandwich! Bring it to me now.” (Eh nee… we zijn dit niet vergeten, maar we troffen u zojuist met gesloten ogen aan, en meestal wordt het niet op prijs gesteld als we u bruut uit dromenland wekken voor een lousy sandwich…).

Op lange vluchten kan ik het me voorstellen dat er eten geserveerd wordt. Na tien uur geplet en klef onderin een tas te hebben gezeten is je eigen bammetje met kaas natuurlijk niet zo lekker meer. Om over de oude koffie in de thermosfles nog maar niet te spreken.

Dan het eten zelf. Dat wordt natuurlijk kant-en-klaar en voorverpakt in kartonnen of plastieken lades van het vertrekstation (bijna altijd is dit Amsterdam) aangeleverd. De enige keukenprinses-achtige activiteiten die wij verrichten aan boord van het vliegtuig zijn het opwarmen van broodjes in de oven en het zetten van koffie. Ik moet zeggen dat ik het meestal niet het meest lekkere voedsel op aarde vind (maar dat wisten jullie al, ik schaar mijzelf - mede dankzij mijn goede opvoeding met altijd vers en smaakvol eten - onder de club van ‘culinair verwenden’, het is erg moeilijk om mij met een pre-fab maaltijd tevreden te stellen, dat terzijde). Maar daarover verschillen de meningen (ik heb ook wel eens prima poffertjes aan boord gehad).

De smaakbeleving is op grote hoogten namelijk anders is dan op de grond, omdat je je in een drukcabine bevindt. Daarom worden de vliegtuigmaaltijden ‘hoger op smaak gebracht’, zoals dat heet. Met andere woorden; er worden meer, peper, zout, smaakversterkers, E-nummers en andere rommel aan toegevoegd. Dit maakt het er niet erg gezonder op. Toch eet bijna iedereen het op. Het lijkt haast wel dat men ‘het eet omdat er wat te eten is’, puur omdat het zo hoort en niet omdat ze echt trek hebben.

Tja. Waarom wordt er eten geserveerd? Niet omdat het de vliegveiligheid vergroot (denk aan ovenbrandjes door achtergebleven etensresten, omgevallen topzware trolleys en brandwonden door gemorste koffie tijdens turbulentie). Ik denk omdat mensen dat verwachten. Vliegen wordt geassocieerd met eten tijdens de vlucht. Bovendien, men betaalt al genoeg voor een ticket tegenwoordig. Dan kan daar ook wel een hapje en een drankje van af. Van oudsher wordt vliegen natuurlijk geassocieerd met luxe: vriendelijke stewardessen die je in de watten leggen met lekkere dranken en spijzen. Ik denk dat het huidige broodje plus sjuutje daar in afgezwakte vorm een overblijfsel van is. De vriendelijke stewardessen zijn gebleven natuurlijk! 

-oOo-

Voor extra informatie over maaltijden aan boord van vliegtuigen: http://www.airlinemeals.net/