Ik dacht `bah, ik heb ook niks speciaals meegemaakt de afgelopen dagen… waar moet ik vanmiddag nu weer over schrijven?´ Het is altijd oppassen geblazen met zulk soort gedachten. Want soms is het net de goden verzoeken…

-xOx-

Ik vond het al zo lang duren. Normaal wordt na take-off binnen enkele minuten het `teken riemen vast´ uitgedaan, zodat we met de service kunnen beginnen. Dat was nu niet het geval. Hij bleef aan. Wel tien minuten. We waren net opgestegen vanaf Rotterdam om voor de tweede dag op rij naar London Heathrow te vliegen. Ik verwachtte dan ook ieder moment een belletje vanuit de cockpit met een mededeling. In mijn hoofd was ik al aan het bedenken wat het zou kunnen zijn. Wordt er heftige turbulentie verwacht? Dat leek me niet erg aannemelijk gezien de weersomstandigheden. Ik er iets met het vliegtuig dan?

Het bleek inderdaad dat laatste te zijn. Een technische fout in het de-icing systeem van de linker motor. Zegt jullie misschien niet zoveel. Maar als ik zeg dat dit systeem heel belangrijk is bij het voorkomen van ijsafzetting op de vleugels en in de motoren, weten jullie waarschijnlijk al genoeg. Het systeem komt normalerwijs tot actie als de buitentemperatuur van de lucht beneden de vijf graden Celsius zakt.

Die actie bleef nu uit. Ook na herhaaldelijke pogingen van de vliegers om het systeem opnieuw op te starten. In eerdere verhalen op mijn site heb ik verteld dat het soms erg koud kan zijn op de grote hoogtes waar wij ons bevinden. Die kou in combinatie met de hoge luchtvochtigheidsgraad als het vliegtuig door bewolking vliegt, is een perfecte voedingsbodem voor een lekkere flinke dikke klont ijs. En ijs in de motoren, dat wil je niet. Want als dit door de hoge rotatiesnelheid van de fanbladen in de motor los komt, wordt het met een enorme snelheid tegen de romp van het vliegtuig aangekletterd. Het is alsof je in een enorme hagelbui met ijsklonten zo groot als pingpong- en tennisballen terechtkomt. En dat is niet zo fijn. Een hels kabaal, met name voor de passagiers voorin en niet zo goed voor de levensduur van het vliegtuig…

Om dit rampscenario te voorkomen werden er maatregelen genomen. Uitwijken naar Amsterdam om de passagiers zo snel mogelijk in een ander vliegtuig te krijgen. Dit omdat Schiphol meer `reservevliegtuigen´ heeft dan Rotterdam en het technisch personeel er dan meteen even naar kan kijken. Verder zou het een normale landing worden en hoefden we ons niet voor te bereiden op een noodsituatie.

De gezagvoerder informeerde via een PA-speech de passagiers. Die waren natuurlijk niet blij. Logisch. Maar ik hoopte dat ook zij begrepen dat we dit hadden beslist voor eenieders veiligheid. Na de speech liep ik even een rondje door de cabine. Aanwezig zijn voor eventuele vragen van passagiers is erg belangrijk. Een mevrouw maakte zich zorgen over het halen van haar afspraak. Ze moest die middag nog lesgeven aan Oxford. Een paar rijen verder bracht een man sarcastisch uit: “Goh, nou, ik koffie smaakte lekker hoor!”. Alsof we het expres doen. Ik wil vanavond liever heelhuids thuis zijn en te laat, dan op tijd en tussen vier planken. (deze uitdrukking heb ik nooit gesnapt, het moeten toch ZES planken zijn…?)

Wat me altijd opvalt is dat ik op zo´n moment een serene kalmte over me heen krijg met een enorm heldere geest. In gedachten heb ik alle mogelijke scenario´s in mijn hoofd al uitgedacht. Ik pakte de Emergency Directive erbij en las alle stappen voor mezelf nog even goed door. In dit boekje is een geheugensteuntje waar in staat beschreven waar we in een noodsituatie allemaal op moeten letten en wat de procedures zijn. Tevens staat hierin de noodspeech vermeld. Hoe moeten de passagiers zich voorbereiden op een emergency landing?

In gedachten herhaalde ik de commando´s die ik zo braaf tijdens de opleiding had geleerd. Ik bedacht me alvast in het geval van een evacuatie, welke deur ik als eerste open zou doen.

Bang? Ben ik nooit. Ik vertrouw op mijn collega´s voorin (de cockpit), net zoals zij ons vertrouwen dat wij onze zaakjes in de cabine goed afhandelen. En wat vliegkwaliteiten betreft weet ik wat voor gedegen training zij ontvangen over de meest uiteenlopende vreemde situaties. Ze zijn ervoor opgeleid een om vliegtuig veilig te landen zonder dat er ook maar een motor functioneert.

Tijdens de landing neem ik voor de zekerheid alvast de `brace position´ aan. Een houding waarin we moeten gaan zitten om de persoonlijke schade tijdens een crash / harde landing zoveel mogelijk te beperken. In mijn geval betekent dat zo rechtop mogelijk zitten, op je handen, stevig in de gordels gesnoerd, hoofd naar achteren en voeten stevig naast elkaar op de grond geplaatst. Mijn cabincrewmanager zou trots op me zijn.

Noot voor de opmerkelijke lezer: onze houding als cabinebemanning is anders dan de brace position die passagiers moeten aannemen tijdens een noodsituatie. Dit omdat ik Aft facing in het vliegtuig zit (met mijn gezicht in de richting van de staart van het vliegtuig) en geen beschermende rij stoelen voor me heb. Tevens beschikt elke crewseat over een zogenaamd shoulder harness. Naast de `gewone stoelriem´ hebben we ook over iedere schouder een beschermde riem. De passagiers zitten allemaal Fwd facing (met hun gezicht naar de neus van het vliegtuig).

Afbeelding 1. Brace Positie voor een stewardess (Aft facing)

Afbeelding 2. Brace Positie voor een passagier (Fwd facing)

(Bron: www.tc.gc.ca/CivilAviation/commerce/circulars/AC0155_att.htm)

De landing was niet hard. Niet eens een klein beetje. We aaiden als het ware over de landingsbaan heen. Het `goede´ nieuws voor de passagiers was dat ze met een groter vliegtuig, dat al klaar stond voor vertrek, mee konden naar LHR. Een speciale bus bracht ze direct naar de juiste gate. Tijdens het uitstappen stond de gezagvoerder naast me en verontschuldigden we ons voor de vertraging en het oponthoud (niet dat we er iets aan kunnen doen of zo, maar het hoort er nou eenmaal bij). De vrolijke opmerking die we van een van de passagiers te horen kregen: “Ach joh, geeft allemaal niks, Harrods is toch nog niet open!”, vond ik dan wel weer leuk.

Niet alleen goed nieuws voor de passagiers. Het goede nieuws voor ons was, dat we dus na deze ontzettend lange werkdag van wel drie hele uren (!) lekker naar huis konden. Eerst natuurlijk nog even een korte debriefing over het gebeurde.

Ook in deze situatie deed het aloude motto binnen de luchtvaart zich weer gelden: Better safe than Sorry.

Maar ik vind wel: vliegen wordt pas écht interessant als de dingen niet standaard verlopen (or is that just me?).

-xOx-

En zo gebeurde het dat vandaag voor de verandering eens twee en een half uur eerder thuis was. Mocht ook wel na die vertraging op Maastricht vorige week. Morgen nog een dubbele dienst Aberdeen – Glasgow en dan… VAKANTIE!!!